Kilka tygodni temu zwróciłem uwagę na interesujące badania nad łańcuchem wartości iPoda oraz miejscami pracy stworzonymi przy projektowaniu, produkcji, marketingu i dystrybucji tego urządzenia. Analizę przeprowadzili Greg Linden, Jason Dedrick i Kenneth Kraemer.

Z analizy wynikało, że z około 41 200 miejsc pracy stworzonych przez iPoda:

• 19 200 związanych jest z produkcją
• 12 600 związanych jest ze sprzedażą detaliczną i dystrybucją (pracownicy niewykwalifikowani)
• 9 400 związanych jest z projektowaniem, logistyką i marketingiem (inżynierowie i inni specjaliści)

Poniższa tabela przedstawia podział miejsc pracy ze względu na kategorię i państwa, w których zostały utworzone:

Za Greg Linden, Jason Dedrick i Kenneth Kraemer

Dokładniejszy podział miejsc pracy, ze względu na ich miejsce w łańcuchu wartości iPoda przedstawia poniższa tabela:

Za Greg Linden, Jason Dedrick i Kenneth Kraemer

Niedawno, Daily Chart, opublikował infografikę przedstawiającą producentów poszczególnych części iPhona 4:

Czytaj dalszą część »

Uwaga obserwatorów rynków finansowych w Polsce od kilkunastu dni podzielona jest pomiędzy kurs franka szwajcarskiego a zachowanie głównych indeksów. Na blogu skupiam się na tej drugiej kwestii.

Dzisiejsza sesja na warszawskiej giełdzie była dniem odreagowania, odbicia. Jeden z analityków określił ją sformułowaniem ‘relief rally’.

Mnie zainteresowało jak w tym dniu radziły sobie dwie fundamentalne zasady rynków akcyjnych: efektem momentum i zasada powrotu do średniej. Sporządziłem prosty wykres, na który naniosłem stopy zwrotu w okresie od końca lipca do środowego zamknięcia (oś OX) i stopy zwrotu z dzisiejszej sesji (oś OY). Co się okazało?

W trakcie dzisiejszego odreagowania lepiej radziły sobie spółki, które w ostatnich ośmiu sesjach zostały bardziej przecenione. Radziły sobie lepiej niż spółki, które w sierpniu najlepiej opierały się spadkom.

Gdy podzieliłem bazę danych spółek (405) na cztery kwartyle w zależności od stopy zwrotu od końca lipca do środowego zamknięcia.

• Spółki z kwartyla najmocniej przecenionych spółek zyskały dziś przeciętnie 5,65% (mediana 5,39%).
• Spółki z niższego kwartyla (mniej przecenione) zyskały dziś przeciętnie 3,16% (mediana 3,27%).
• Spółki z niższego kwartyla (jeszcze mniej przecenione w sierpniu) zyskały dziś 1,5% (mediana 1,5%).
• Spółki z kwartyla najmocniejszych w sierpniu spółek straciły dziś przeciętnie 0,21% (mediana 0%).

Tak więc dziś zwyciężyła zasada powrotu do średniej.

Gdy poznani ludzie dowiadują się czym się zajmuję to często pytają ‘ile to można zarobić na tej giełdzie?’ Dzisiejszy przebieg sesji giełdowej to dobry pretekst by pokazać ile można stracić.

Gdy obserwowałem dzisiejsze notowania to przypominały się IV kwartał 2008 roku i I kwartał 2009. Od maksimum do minimum dzisiejszych notowań WIG20 dzieli 230 punktów czyli niemal 10%. Z takim rozmachem handlowano dziś na WGPW.

Ja przygotowałem trzy wykresy, które pokazują skalę zniszczeń w indeksie WIG20, wśród indeksów WGPW i wśród najbardziej przecenionych spółek. Liczyłem stopy zwrotu od końca lipca do wczoraj, stopę zwrotu dziś – 10 sierpnia, stopę zwrotu od końca lipca do dziś i stopę zwrotu od końca czerwca (a więc od końca półrocza/kwartału) do dziś. Warto pamiętać, że od końca lipca miało miejsce zaledwie 8 sesji giełdowych.

To wystarczający czas by kilka spółek z WIG straciło 1/4 swojej wartości:

To samo dotyczy indeksów:

Czytaj dalszą część »

Dziś w czasie sesji giełdowej zwróciłem uwagę na niecodzienne zachowanie indeksu małych spółek, SWIG80, który w trakcie sesji odchylił się od 20 sesyjnej średniej kroczącej na ponad 20% a od 65 sesyjnej średniej kroczącej na ponad 25%.

Na zamknięcie SWIG80 znajdował się 19% poniżej 20 sesyjnej średniej kroczącej, 25% poniżej 65 sesyjnej średniej kroczącej o 27% poniżej 200 sesyjnej średniej kroczącej. O ile w czasie bessy 2007-2009 odchylenie od 200 sesyjnej średniej przybierało większe rozmiary (nawet 42% 27 października 2008 roku) to SWIG80 nigdy nie oddalił się od krótkoterminowej i średnioterminowej średniej kroczącej tak bardzo jak obecnie. Mam nadzieję, że będzie to widoczne na poniższym wykresie:

Od 2000 roku SWIG80 trzykrotnie odchylał się od krótkoterminowej średniej kroczącej o więcej niż 15%: 13 czerwca 2006, 16 stycznia 2008 i 24 października 2008. To zbyt mała próba by wyciągać z niej wnioski. Z kronikarskiego obowiązku podam średnią stopę zwrotu po 1,3 i 5 sesjach: -0,79%, 0,69%, 2,02%.

Powyższe dane wskazują, że małe spółki na WGPW są w trakcie korekty o gwałtowności przekraczającej poziomy z bessy 2007-2009. Czy to wystarczający powód by spodziewać się od reagowania? Jakie są Wasze opinie?

W piątek, po zakończeniu sesji giełdowej w USA Standard & Poor’s obciął rating kredytowy USA z AAA do AA+ i pozostawił perspektywę negatywną.

Na agencję ratingową posypały się gromy. Słusznie przypominano rolę agencji ratingowych w wykreowaniu bańki kredytowej, której przebicie spowodowało kryzys finansowy w 2008 roku. Z drugiej strony, największym zarzutem wobec agencji ratingowych było właśnie lekceważenie ryzyka finansowego i nonszalanckie przyznawanie ratingów AAA aktywom, który nie były pozbawione ryzyka.

Zwraca się także uwagę, że USA jako emitent waluty rezerwowej świata zawsze może ‘wydrukować’ swój dług a więc de facto zawsze może uniknąć bankructwa. Rzecz w tym, że głównym powodem, dla którego obciął rating kredytowy USA była sytuacja polityczna, która zdaniem agencji może doprowadzić do ‘niewymuszonego’ zdarzenia kredytowego.

W każdym razie, w poniedziałek główne globalne rynki (w sobotę i w niedzielę handlowano jedynie na Bliskim Wschodzie) miały okazję zareagować na obcięcie przez Standard & Poor’s (dwie pozostałe agencje, Fitch i Moody’s podtrzymują najwyższy możliwy rating amerykańskiego długu publicznego). Co się stało?

Amerykańskie rynki akcyjne zanurkowały. S&P 500 stracił 6,7%. Indeks małych spółek Russell 2000 stracił ponad 9%.

Natomiast spadła rentowność amerykańskich obligacji. Rentowność 10 letnich obligacji, których rating dopiero co obcięto, spadła o 22 punkty bazowe do 2,33%. Rentowność obligacji dwuletnich spadła do 0,26%. Innymi słowy, amerykański dług rządowy okazał się bezpieczną przystanią gdy zaniepokojeni obcięciem ratingu dla amerykańskiego długu rządowego inwestorzy odwrócili się od ryzykownych aktywów.

Za FinViz

Zastanówcie się więc, czy w dzisiejszym zachowaniu rynków rzeczywiście chodziło o obcięcie ratingu USA?

Porcja linków na niedzielę:

Świetny artykuł Charlesa Manna o ‘wymianie kolumbijskiej’ czyli początkach globalizacji. Wymiana ludzi, towarów i technologii zapoczątkowana podróżą Kolumba do Ameryki de facto zdeterminowała los świata w najbliższych stuleciach.

The Psy-Fi Blog o tym, że zbyt duży wybór może działać na naszą niekorzyść. ‘Nadmiar opcji’ dotyczy to przede wszystkim sytuacji, w której dokonujący wyboru nie posiadali wyrobionych preferencji. W takim scenariuszu ludzie podejmują lepsze decyzje przy ograniczonej liczbie opcji.

Na przykład poziom partycypacji w programie emerytalnym 401(k) w USA spadał wraz z każdym dodatkowym funduszem dostępnym do inwestowania. Każde dziesięć dodatkowych funduszy obniżało poziom uczestnictwa o 1,5% do 2%. Wskaźnik partycypacji osiągał maksimum na poziomie 75% przy dwóch funduszach do wyboru i osiągał minimum na poziomie 60% przy 59 oferowanych możliwościach inwestycyjnych.

Twórca Dilberta, Scott Adams, zastanawia się czy nie zapłacimy spadkiem kreatywności za nasze zwycięstwo w walce z nudą, które stało się możliwe dzięki nowym elektronicznym gadgetom i serwisom społecznościowym. Adams sugeruje, że nasz umysł potrzebuje chwil bezczynności by pozostać twórczym.

Czytaj dalszą część »

Porcja linków na sobotę:

Standard & Poor’s obciął rating kredytowy USA z AAA do AA+ i pozostawił perspektywę negatywną, która oznacza, że prawdopodobne jest dalsze obcięcie ratingu do poziomu AA. Standard & Poor’s wymienia trzy czynniki ryzyka:

• cięcia budżetowe będą mniejsze niż zakładane
• wzrosną stopy procentowe
• pojawi się ‘presja fiskalna’ zwiększająca dług publiczny

O skutkach obniżenia ratingu USA pisałem niedawno.

Calculated Risk omawia piątkowy, dobrze przyjęty przez rynek, raport z amerykańskiego rynku pracy. Amerykańska gospodarka utworzyła w lipcu 117 000 miejsc pracy, z czego sektor prywatny 154 000.

VIX and More zamieścił tabelę, która pomaga spojrzeć na trwające spadki w szerszej perspektywie:

Za VIX and More

Dwa fascynujące teksty o fascynujących, alternatywnych sposobach zarabiania pieniędzy:

Czytaj dalszą część »

Blog Daily Chart na stronach The Economist opublikował dwa wykresy pokazujące udział rynków wschodzących w poszczególnych, globalnych wskaźnikach gospodarczych. Wykresy te podkreślają trzy niezwykle ważne procesy.

Po pierwsze, rynki wschodzące stają się siłą napędową globalnej gospodarki. W 2011 roku udział emerging markets w globalnym PKB z uwzględnieniem siły nabywczej (PPP – purchasing-power parity) wyniesie 54%. W przypadku PKB mierzonego cenami rynkowymi udział EM jest mniejszy. W 2010 roku wyniósł 38% – dwa razy tyle co dwie dekady temu.

Rynki wschodzące dominują już w przypadku produkcji przemysłowej o czym świadczy udział EM w globalnej konsumpcji miedzi i stali. Emerging markets odpowiadają już za ponad połowę inwestycji w środki trwałe i przyciągają ponad połowę zagranicznych inwestycji bezpośrednich.

Po drugie, mimo dynamicznego wzrostu gospodarczego w ostatnich trzech dekadach rynki wschodzące zdecydowanie ‘odstają’ od rynków rozwiniętych gdy uwzględni się wskaźniki gospodarcze per capita, a więc na mieszkańca. Proszę zwrócić uwagę, że największy udział EM notują w globalnej populacji. Sięga on 85%.

Wyraźnie widać też problemy rynków wschodzących z efektywnością energetyczną. Pokazuje to porównanie udziału EM w globalnym PKB i globalnej emisji CO2 i globalnej konsumpcji ropy naftowej.

Czytaj dalszą część »

Opowiedziano mi interesującą historię, która świetnie pokazuje funkcjonowanie polskiego systemu bankowego. Dotyczy dwóch największych polskich banków.

Sprawa wyglądała tak: był sobie Pan, powiedzmy Kowalski, który kupował mieszkanie od Pana Nowaka. Pan Nowak wziął wcześniej kredyt hipoteczny, którego zabezpieczeniem było wspomniane mieszkanie. Kredytu udzielił PKO Bank Polski.

Pan Kowalski finansował zakup mieszkania kredytem hipotecznym, którego udzielał drugi największy polski bank – Bank Pekao SA. Jak zawsze w takiej sytuacji, do podpisania umowy kredytowej wymagane jest zaświadczenie o całkowitym zadłużeniu kredytu.

Tutaj zaczyna się taka historia. Największy polski bank wystawia takie zaświadczenia w formie dokumentu elektronicznego na podstawie art. 7 ustawy Prawo Bankowe (DZ. U. z 2002r., Nr 72. Poz. 665 z późn. zm.)

Na dokumencie znajduje się dopisek: Nie wymaga podpisu ani pieczęci.

Co ciekawe, na zaświadczeniu jest także taka formułka: PKO BP SA nie ponosi odpowiedzialności za skutki decyzji podjętych w oparciu o niniejsze zaświadczenie.

Otóż, drugi największy polski bank za żadne skarby nie chce zaakceptować takiego dokumentu. Domaga się uwierzytelnienia. Dzwoniłem do kilku znajomych: nie tylko Bank Pekao SA nie akceptuje elektronicznego zaświadczenia o zadłużeniu z PKO BP SA.

Sytuacja wygląda więc tak, że Pan Kowalski by otrzymać kredyt musi namówić Pana Nowaka by postarał się o pieczęć i podpis pracownika banku wydającego zaświadczenie. Formalność? Ani trochę. Żaden zwykły pracownik banku nie uwierzytelni tego zaświadczenia. Sprawa trafia więc w końcu do kierownika oddziału. Z opowiedzianej mi historii wiem, że w PKO BP są kierownicy oddziałów, którzy przybijają pieczątkę i piszą ‘zaświadczenie wydano’ i są tacy, którzy twierdzą, że nie leży to w ich kompetencji. A w ogóle to zaświadczenie w formie dokumentu elektronicznego (wydrukowanego) jest zgodne z Prawem Bankowym i procedurami PKO BP i oni nie widzą powodów do interwencji.

Czytaj dalszą część »

Część komentatorów nie może zrozumieć dlaczego globalny rynek zareagował wyprzedażą na podwyższenie limitu zadłużenia USA, a więc de facto uniknięcie ryzyka zdarzenia kredytowego. Uważam, że ten sposób myślenia o rynku finansowym jest nieproduktywny i może prowadzić do tworzenia bezwartościowych wniosków. Takich jak ten zawarty w słynnym tytule depeszy Bloomberga: Jen rekordowo mocny w stosunku do dolara ze względu na obawy przed skażeniem radioaktywnym.

Myślę, że nastroje na rynku finansowym świetnie oddaje wykres rentowności 10 letnich obligacji amerykańskich. Trudno na tym wykresie dostrzec obawy o wypłacalność USA na co zwróciłem uwagę pisząc tekst Bankructwo, którego nie będzie?:

Za Yahoo Finance

Warto pamiętać, że rentowność obligacji uwzględnia zarówno ryzyko finansowe emitenta ale także oczekiwania inflacyjne (także inne czynniki: na przykład płynność). Oczekiwania inflacyjne są natomiast tym mniejsze im gorsze są prognozy gospodarcze. Rynek obligacji mógł więc ‘żyć’ czymś innym niż limitem zadłużenia.

Ostatnie dni zapewniły inwestorom serię rozczarowujących danych makroekonomicznych na czele z fatalnym odczytem amerykańskiego PKB w I i II kwartale 2011 roku i najnowszym odczytem aktywności w przemyśle. Raport o PKB zawierał także rewizje tego wskaźnika za kilkanaście ostatnich kwartałów, które rzucają zupełnie nowe światło na rozmiary recesji i wielkość ożywienia gospodarczego. Pokazuje to poniższy wykres:

Za Calculated Risk

Rewizje amerykańskiego PKB rozwiązała dwie wielkie ekonomiczne łamigłówki. Nikt już nie zastanawia się dlaczego amerykańska gospodarka tworzy tak mało miejsc pracy w tym miejscu cyklu koniunkturalnego. Wyjaśniła się także zagadka gwałtownego wzrostu efektywności amerykańskiego gospodarki – okazał się iluzją.

Czytaj dalszą część »