Porcja ciekawych artykułów na weekend:

Dlaczego najbardziej otyli ludzie na świecie mieszkają na wyspach? Interesujące rozważania o wynikach bardzo ważnych badań nad otyłością, którego wyniki opublikowano niedawno w The Lancet.

Zestaw najlepszych podcastów o tematyce finansowej i inwestycyjnej.

Ekonomia behawioralna w praktyce czyli o nowej firmie, które oferuje abonamenty na siłownie, które kosztują więcej jeśli klient nie korzysta z siłowni tak często jak to zakładał.

To jest fascynujący tekst o libertarianach w USA oraz o libertarianach sponsorowanych przez wielki biznes. W gruncie rzeczy lektura obowiązkowa dla wszystkich sympatyzujących z tym nurtem filozoficznym.

Cztery i pół mitu o β w analizie finansowej. Tekst łatwy i zrozumiały.

Czy stimulus okazał się stymulujący dla amerykańskiej gospodarki? Cytuję: Szacunki wykluczający wydatki na edukację (które w krótkim terminie nie będą miały istotnego wpływu na produkcję globalna – T.) sugerują mnożnik fiskalny na poziomie 2,0 przy koszcie 100 000 USD na każde stworzone miejsce pracy.

Czytaj dalszą część »

W poprzednich dwóch tekstach pisałem o strategiach kupowania pierwszej sesji miesiąca i kupowania pierwszych dwóch sesji miesiąca. Strategie te wykorzystują rynkową anomalię zwaną efektem przełomu miesiąca (turn of the month effect), która polega na tym, że średnie stopy zwrotu z sesji w okresie przełomu miesiąca są wyższe niż średnie stopy zwrotu z pozostałych dni w miesiącu.

Jak zauważył GTC, efekt przełomu miesiąca, na różnych rynkach obejmuje różne sesje (na przykład dwie ostatnie i dwie pierwsze albo ostatnią i dwie pierwsze, etc). Na rynku kontraktów terminowych na WIG20, na którym testowałem strategie, efekt przełomu miesiąca działa na pierwszej i drugiej sesji miesiąca. W okresie od stycznia 1998 do lutego 2011 średnia stopu zwrotu z sesji na FW20 wyniosła 0,04%. W tym samym okresie, średnia stopa zwrotu z pierwszej sesji miesiąca wyniosła 0,49% a z drugiej sesji miesiąca 0,32%, przy odpowiednio 58% i 55% sesjach z pozytywną stopą zwrotu.

Jak wyglądają te statystyki dla pozostałych sesji w miesiącu? Poniższa tabela przedstawia dane dla pierwszych 10 sesji w miesiącu. Środkowy wiersz podaje średnią stopę zwrotu a najniższy wiersz podaje stopę zwrotu przy założeniu strategii polegającej na kupowaniu tylko wybranej sesji (bez kosztów transakcyjnych), wszystkie dane w procentach:

Taką samą tabelę możemy sporządzić dla 10 ostatnich sesji w miesiącu. Sesja -1 to ostatnia sesja w miesiącu.

Oczywiście, sprytni inwestorzy mogą sporządzić sobie takie tabele dla interesujących ich kontraktów, indeksów i spółek.

Zanim pokażę tabele przedstawiające średnie dzienne stopy zwrotu w pierwszych 10 sesjach miesiąca i ostatnich 10 sesjach miesiąca chciałbym pokazać wykres innej, banalnie prostej strategii: kupuj dwie pierwsze sesje miesiąca. Strategia polega na otwieraniu długiej pozycji na zamknięcie ostatniej sesji miesiąca i zamykaniu pozycji na zamknięcie drugiej sesji kolejnego miesiąca. Angażujemy więc kapitał przez około 9% czasu (sesji w miesiącu jest około 22).

Strategia testowania na FW20 (dane za stooq.pl – to o tyle istotne, że te dane ‘lubią’ się niestety różnić, odrobinę), od początku lutego 1998 (by ‘kupuj dwie pierwsze sesje miesiąca’ i ‘kup i trzymaj’ zaczęły się jednocześnie) do 4 lutego 2011. Zaczynamy od 0 punktów, jednym kontraktem, bez prowizji:

2721 punktów (minus 150 punktów prowizji) w strategii ‘kupuj dwie pierwsze sesje miesiąca’ oraz 1362 punkty w strategii ‘kup i trzymaj’. Dlaczego tak się dzieje?

Czytaj dalszą część »

Część czytelników bloga narzeka, że nie podaję na blogu gotowych strategii inwestycyjnych. Wyjaśniam wtedy, że każdy inwestor powinien samemu stworzyć własną strategię a chodzenie na łatwiznę i liczenie na gotowe strategie, nieodpłatnie udostępnione w Sieci z reguły nie jest dobrą decyzją.

Kilka razy zrobiłem jednak wyjątek i opisałem strategie, które bardzo łatwo można było zaadaptować do swoich potrzeb. Na przykład w maju 2009 roku podałem przykład prostej strategii inwestycyjnej: kupowania pierwszej sesji miesiąca (kupowania na zamknięcie ostatniej sesji w miesiącu i sprzedawania na zamknięcie pierwszej sesji w następnym miesiącu). Testowałem ją na kontraktach terminowych na WIG 20 od początku 2000 roku do maja 2009 roku. Okazało się, że kupowanie pierwszej sesji w miesiącu, w okresie styczeń 2000 – maj 2009 było zdecydowanie lepszą inwestycją niż ‘kup i trzymaj’ i zakładając inwestowanie w jeden kontrakt przyniosłoby 1141 punktów (1 punkt to 10 złotych).

W weekend, zainspirowany artykułem na Bespoke, sprawdziłem jeszcze raz tę strategię. Wczoraj na przykładzie WIG 20, w latach 1994-2011, opisał ją Tomasz Symonowicz. W tym teście, z 1782 punktów zdobytych przez WIG 20 aż 1586 można było uzyskać kupując tylko na pierwszej sesji a więc można było ‘zgarnąć’ 89% zysków przy przebywania na rynku 5% czasu.

Ja sprawdziłem jeszcze raz tę strategię na kontraktach na WIG 20, konkretnie na syntetycznym kontrakcie FW20 (dane ze stooq.pl), tym razem od stycznia 1998 (początek danych w bazie) do lutego 2011. Tak przedstawia się wykres punktowy (uwaga, tym razem startujemy od 0 a nie od 1000 jak w poprzednim teście, test zaczyna się też dwa lata wcześniej):

Czytaj dalszą część »

Od jakiegoś czasu drążę na blogu temat sezonowości (na przykład tutaj i tutaj) na rynkach akcyjnych i terminowych w różnych horyzontach czasowych. Najwyższy czas by odpowiedzieć na pytanie, które zadaje sobie wielu inwestorów, a mianowicie: czy dzień tygodnia ma znaczenia dla wysokości stopy zwrotu?

Najkrótsza odpowiedź na to pytanie brzmi: wydaje się, że ma pewne znaczenie. Niestety, nie sposób zaimplementować tego w żadną strategię inwestycyjną. Różnice pomiędzy poszczególnymi dniami tygodnia są statystycznie nieistotne.

Na przykładzie syntetycznego kontraktu na WIG 20, czyli FW20, od stycznia 1998 do lutego 2011 roku (dane za stooq.pl) wygląda to tak:

No cóż, niby widać przewagę początku i końca tygodnia nad środkiem ale nie sposób wykorzystać tego w inwestycjach.

Ta sama tabela dla okresu od początku 2009 roku:

Tutaj widać dwie anomalie. Średnia stopa zwrotu poniedziałku zdecydowanie się wyróżnia, podobnie jak odsetek negatywnych stóp zwrotu w czwartek.

Wielu analityków łączy społeczne protesty w Tunezji, Egipcie i innych państwach regionu Afryki Północnej i Bliskiego Wschodu ze wzrostem cen żywności. Wpływ cen żywności na sytuację gospodarczą i polityczną państw rozwijających się łatwiej jest zrozumieć jeśli uwzględni się gigantyczne różnice pomiędzy udziałem żywności w wydatkach gospodarstw domowych ogółem (albo udziale żywności w koszyku inflacyjnym – CPI) pomiędzy poszczególnymi państwami.

Z indeksu podatności na szoki żywnościowe Nomury wynika, że udział wydatków na żywność w wydatkach gospodarstw domowych może dochodzić do 73% (Nigeria). Wiele państw ma ten wskaźnik na poziomie powyżej 60% ( Maroko, Azerbejdżan, Ukraina) czy 50% ( Bangladesz, Algieria, Sudan, Wietnam). Dla Egiptu wynosi on około 48%, dla Tunezji około 36%.

Z drugiej strony, w wielu państwach rozwiniętych wskaźnik ten spada poniżej 15% (USA, Holandia) czy 20%. Zależność pomiędzy dochodami per capita w państwie a udziałem żywności w wydatkach konsumpcyjnych jest wyraźnie widoczna na tym wykresie, który jest dobrą ilustracją prawa Engla:

Czytaj dalszą część »

Optymistyczne skrzywienie analityków widoczne w rekomendacjach analitycznych jest dobrze znanym fenomenem. Wsród 10 112 rekomendacji obowiązujących w czerwcu 2010 roku dla spółek z S&P 500 było:

• 5 331 kupuj, czyli 53%
• 4 245 trzymaj, czyli 42%
• 536 sprzedaj, czyli 5%

Okazuje się, że równie silne optymistyczne skrzywienie widoczne jest w prognozach analitycznych dotyczących danych makroekonomicznych. Niedawno, Bespoke opublikował tabelę, która pokazuje jaki odsetek konsensusu prognoz dla danych o zmianie miejsc pracy w sektorze pozarolniczym (to kluczowe dane z amerykańskiego rynku pracy) okazał się wyższy od opublikowanych danych w latach 1998-2011:

Czytaj dalszą część »

Na niedzielę przygotowałem taką ciekawostkę. Proszę popatrzeć na poniższy wykres. Przedstawia on efekty inwestowania według trzech prostych strategii na syntetycznych kontrakcie na WIG20 (FW20 – dane za stooq.pl, od 20 stycznia 1998 do 4 lutego 2011):

• strategia kup i trzymaj (Normalnie)
• strategia kup na zamknięcie sesji i sprzedaj na otwarcie sesji (Noc)
• strategia kup na otwarcie sesji i sprzedaj na zamknięcie sesji (Sesja)

Co się okazuje? Uproszczając, w ostatnich 13 latach nie miało większego sensu zajmowanie długiej pozycji w ciągu dnia. Strategia taka przyniosłaby pokaźne straty.

Na wykresie pokazano wynik punktowy, przy kapitale początkowym 100 punktów i transakcjach jednym kontraktem. Długie pozycje w czasie sesji przyniosłyby około 1500 punktów straty. Długie pozycji ‘w nocy’ przyniosłyby 3601 punktów zyski. Czyżbyśmy znaleźli nową świetną strategię?

Czytaj dalszą część »

Porcja ciekawych artykułów na weekend:

Odsyłacze do wszystkiego co inwestorzy powinni wiedzieć o piątkowym raporcie z amerykańskiego rynku pracy.

Bardzo podoba mi się historia o klientach banków dokonywujących tysięcy jednogroszowych przelewów na konta walutowe by skorzystać na fakcie, że bank zawsze zaokrągla w górę do jednego centa czy pensa. Jasne, to działanie, za które zapłacą mniej sprytni klienci banków, a więc także ja. Pokazuje jednak, że pokłady ludzkiej kreatywności są jeszcze spore.

The Onion donosi, że Republikanie odwołali warty 440 mld USD plan prezydenta Obamy zmierzający do zniszczenia komety zagrażającej istnieniu życia na Ziemi. Republikanie argumentują, że podwyżki podatków potrzebne do sfinansowania planu, który ma ocalić rasę ludzką od wyginięcia stanowiłyby zbyt wysokie koszty dla przedsiębiorców.

Financial Times ma bardzo przyzwoity, cotygodniowy podcast o rynku energii. Dla zainteresowanych rynkiem energii lub ulepszeniem angielskiego akcentu.

Czytaj dalszą część »

Tygrysy zdychają ponieważ dieta złożona ze spekulacyjnych bąbli nie służy długiej i pomyślnej egzystencji. To prawda, że taka dieta tuczy opiekunów tygrysa z oligarchii finansowej. Dla samego zwierzęcia jest jednak śmiertelnym zagrożeniem.

Zastanawiam się jak czują się obecnie sympatycy neoliberalnych autorytetów gdy przekonują się, że kolejne państwa, które pokazywano im jako przykłady liberalnych cudów gospodarczych okazują się być gospodarczymi mirażami zbudowanymi na gigantycznych bąblach spekulacyjnych na rynku nieruchomości (Irlandia, Hiszpania) czy boomach konsumpcyjnych finansowanych przez kredyt (Łotwa, Estonia). Tak właśnie jest z Irlandią, z której fenomenalny reportaż Michaela Lewisa opublikował Vanity Fair (tutaj wywiad z autorem). Wybrałem kilka interesujących faktów z tego tekstu:

• tylko jeden irlandzki bank, Anglo Irish, zanotował 132 mld złotych strat, to tak jakby (adekwatnie do PKB) jakiś Polski bank stracił 260 mld złotych
• straty całego sektora bankowego w Irlandii to ponad 390 mld złotych, czyli około 780 mld złotych w polskich realiach – to prawie trzyletnie dochody budżetowe Polski
• w 2006 roku budownictwo stanowiło 25% irlandzkiej gospodarki, 20% siły roboczej zatrudnione było w budownictwie mieszkaniowym
• w 2006 roku w Irlandii budowano 50% liczby domów budowanych w UK, choć ten drugi kraj ma populację 15 razy większą
• w 1997 roku irlandzkie banki finansowały akcję kredytową niemal wyłącznie z lokalnych depozytów, w 2005 roku ponad połowa finansowania pochodziła z zagranicy
• w 2007 roku kredyty dla budownictwa i nieruchomości stanowiły 28% portfela irlandzkich banków, przy średniej europejskiej 8%
• 100 mld euro wyniosła łączna suma kredytów dla deweloperów i spekulantów na rynku nieruchomości w 2007 roku, to więcej niż łączna suma kredytów udzielonych całej populacji Irlandii w 2000 roku
• Irlandia ma wskaźnik home-ownership na poziomie 87%, to znaczy 87% Irlandczykach mieszka w swoich (przy czym swoich oznacza też kupionych na kredyt) domach
• Bertie Ahern, premier Irlandii w latach 1997-2008, ‘ojciec’ irlandzkiego ‘cudu gospodarczego’ pisuje teraz o sporcie do tabloidu News of the World

Dobrze jest więc sobie przypomnieć co pisano o Irlandii przed kryzysem finansowym. Na przykład Thomas Friedman z New York Times: Jest dla mnie oczywistym, że model irlandzko-brytyjski ma przed sobą przyszłość i jedyną niewiadomą jest to kiedy Niemcy i Francja staną przed wyborem: albo zostaną Irlandia albo zostaną muzeum.

Czytaj dalszą część »