Korzystając z weekendu (pretekst dobry jak każdy inny) pozwolę sobie zwrócić uwagę na kilka kwestii związanych z przyznaniem pokojowej nagrody Nobla dla prezydenta Baracka Obamy.

Otóż sądzę, że najtrafniej uchwycili to wydarzenie Fidel Castro i Barry Ritholtz. Ten pierwszy powiedział, że Nobel dla prezydent Obamy był nie tyle wyrazem uznania dla jego polityki co wyrazem krytyki dla polityki USA przed rozpoczęciem urzędowania przez Obamę. Barry Ritholtz nazwał przyznanie nagrody dla Obamy wyrazem odrzucenia (repudiation) ery Busha.

Mnie najbardziej fascynuje irański kontekst pokojowej nagrody Nobla dla prezydenta Obamy. Wiele wskazuje na to, że USA przygotowują się do ataku na Iran (w tym kontekście widziałbym decyzję o rezygnacji z Tarczy Antyrakietowej). Część komentatorów wskazywała na początek 2010 roku jako czas rozpoczęcia działań militarnych (zapewne jedynie bombardowań). Otóż, zastanawiam się, czy z pokojową nagrodą Nobla na biurku Obama będzie równie chętny do rozpoczęcia agresji na niepodległe państwo co bez tej nagrody. To samo pytanie zadaje zresztą Glenn Kessler w Washington Post w całkiem wyważonym artykule o pokojowym Noblu dla Obamy. Czyżby więc Komitet Noblowski przyznając nagrodę Obamie myślał o sytuacji na Bliskim Wschodzie?

Na ten sam aspekt sprawy zwraca także uwagę Tylor Cowen, który wskazuje, że pokojowa nagroda Nobla może bardzo obniżyć pozycję negocjacyjną USA w sporze z Iranem. Laureat pokojowej nagrody Nobla nie jest bardzo przekonywującym autorem gróźb dotyczących możliwej interwencji militarnej.

Czytaj dalszą część »

Mam wspaniałą radę dla wszystkich czytelników. Gdy z jakiegoś powodu zdarzy się Wam obejrzeć Wiadomości, przeczytać gazetę lub w inny sposób wyeksponować na bagienko polskiej polityki czym prędzej sprawdźcie co nowego wydarzyło się we Włoszech. To pomaga poprzez zainicjowanie lekko pozytywnej myśli ‘mogło być tak źle jak we Włoszech’.

Trzy tygodnie, tuż po tym gdy USA ogłosiła rezygnację z projektu budowy Tarczy Antyrakietowej w Polsce i w Czechach najbogatszych Włoch i premier tego państwa w jednej osobie ogłosił wielkie zwycięstwo kierowanej przez siebie dyplomacji. Berlusconi powiedział: Pierwszą troską i pierwszym celem naszej polityki zagranicznej od początku prac tego rządu, o czym mówiliśmy otwarcie, było wznowienie stosunków między nową administracją amerykańską i administracją Federacji Rosyjskiej, które uległy zamrożeniu w następstwie decyzji amerykańskiej o instalacji rakiet w Republice Czechosłowacji i w Gruzji oraz w związku z ofertą ze strony amerykańskiej administracji wobec Ukrainy i Gruzji, by weszły do NATO.

Federacja Rosyjska poczuła się, by tak rzec, otoczona i od razu odpowiedziała, instalując własne rakiety wymierzone w nas w enklawie Kaliningradu na Litwie.

O ile ‘Republika Czechosłowacji’ może być zwykłą pomyłką językową niezbyt rozgarniętego człowieka to umiejscawianie Tarczy Antyrakietowej w Gruzji świadczy o tym, że Berlusconi nie miał pojęcia o czym mówi. Jeszcze bardziej kompromitująca jest sugestia, że Rosjanie zainstalowali wymierzone we Włochy rakiety (a po co rakiety? Nie wystarczy piłeczka kauczukowa?) na terytorium innego członka NATO – Litwy.

Czytaj dalszą część »

W trakcie googlowania za przeczytanym w tym tygodniu tekstem o naukowym modelowaniu usypywania piramidki z piasku (fascynująca kwestia – poruszę ją wkrótce) natrafiłem na tekst o niebezpieczeństwach czyhających na plażowiczów. Artykuł ten dobrze wpisuje się w poprzednie teksty o statystycznym analfabetyzmie i ‘wykrzywianiu’ rzeczywistości przez głodne sensacji media i głodnych poklasku polityków.

Otóż, okazuje się, że w latach 1990-2006 szesnaście osób zginęło w USA wskutek zapadnięcia się wykopanej na plaży dziury w piasku. W tym samym czasie, dwanaście osób zginęło wskutek ataku rekinów. Co więcej, wiele wskazuje na to, że nie wszystkie wypadki ‘z piaskiem’ są raportowane.

Czytaj dalszą część »

Czy wszyscy słyszeli o twierdzeniu o nieskończonej ilości małp wyposażonych w maszyny do pisania? Twierdzenie oznajmia, że jeśliby małpa dysponowałyby nieskończenie wielką ilością czasu to prawie na pewno (w matematycznym znaczeniu)  zdołałaby napisać Iliadę. A nie jest to łatwe zadanie ponieważ uzyskanie każdej ‘właściwej’ litery na maszynie jest zdarzeniem niezależnym co oznacza, że prawdopodobieństwo będzie iloczynem prawdopodobieństw wystukania każdej litery, których w Iliadzie nie brakuje.

Wyobraźmy sobie tę nieskończenie wielką liczbę małp z determinacją wciskających klawisze maszyn do pisania. W trakcie tej twórczej (czy aby na pewno?) orgii niektóre małpy mogłyby napisać fragment Deklaracji Niepodległości, ustawy o ofercie publicznej, instrukcji obsługi odkurzacza i wiersza Miłosza. Pytanie brzmi: czy na podstawie otrzymanych w ten sposób fragmentów bylibyśmy skłonni prognozować co i kiedy małpy napiszą w przyszłości?

A teraz wyobraźmy sobie dwa miliardy naczelnych, wyposażonych w nieskończoną ilość pieniędzy i przyciski ‘kup’ i ‘sprzedaj’. Czy ich zbiorowe decyzje utworzą pewne logiczne wzory? Bez wątpienia. Czy prognozowanie na podstawie tych wyodrębnionych wzorów dalszego zachowania rynku jest sensowne i skuteczne? Nie wiem. Potrafię jednak pokazać kilka przykładów takich działań.

Trader’s Narrative policzył co się dzieje (lub by być pedantycznym: co się historycznie działo) z indeksem S&P 500 po siedmiu kolejnych miesiącach wzrostów (taką fenomenalna serię zanotował indeks od marca do września w 2009 roku). Co się okazało? Rynek zarówno w kolejnym miesiącu, kwartale, półroczu i roku nie tylko średnio notuje pozytywne stopy zwrotu – odpowiednio: 1,86%, 3,34%, 7,97% i 11,41% ale robi to przy bardzo dużym odsetku pozytywnych stóp zwrotu, odpowiednio: 12-2, 10-4, 13-1, 12-2. Cała tabela danych jest poniżej:

Czytaj dalszą część »

Trudno sobie wyobrazić prostsze pytanie a mimo to całkiem duża grupa ludzi ma problem z udzieleniem na nie prawidłowej odpowiedzi. Niektórzy z nich skłonni są nawet twierdzić, że banki upadają z powodu plotek albo z powodu spadku cen ich akcji na giełdzie. Wytłumaczenie to, aczkolwiek bardzo atrakcyjne dla nieudolnych managerów upadłych banków, nie ma wiele wspólnego z rzeczywistością. Okazuje się bowiem, że czasem naprawdę można sprowadzić skomplikowaną rzeczywistość do bardzo prostej konstrukcji.

Banki upadają ponieważ są niewypłacalne. Koniec tematu. Jak świat długi i szeroki nie widziano jeszcze by upadł bank ze zdrowym rachunkiem aktywów i pasywów.

Rozumiem krucjatę jaką Matt Taibbi prowadzi przeciwko Goldman Sachs, rozumiem także jego bezwzględną krytykę mechanizmu nagiej krótkiej sprzedaży (naked short selling), która zresztą jest nielegalna zgodnie z amerykańskim prawem i stanowi przestępstwo ‘na papierach wartościowych’. Nie mogę się jednak zgodzić ze stwierdzeniem, że Bear Stearns oraz Lehman Brothers upadły z powodu zmasowanej nagiej krótkiej sprzedaży.

Takie wnioski wyciągają natomiast anglojęzyczni blogerzy z lektury tekstu, który Taibbi napisał dla Rolling Stone, a który wskutek zagadkowej polityki magazynu wobec Internetu, nie będzie dostępny w sieci dopóki ktoś go nie zeskanuje i tam nie umieści. Nie czuję się komfortowo komentując tekst, którego nie czytałem, uważam jednak, że jeśli Taibbi naprawdę zawarł w nim myśl, że naga krótka sprzedaż bezpośrednio doprowadziła do upadku Bear Stearns i Lehman Brothers to zwyczajnie się pomylił.

Czytaj dalszą część »

Świat nauki pasjonował się niedawno rozdaniem nagród Ig Nobla, które korzystając z wieloletniego dorobku poprawności politycznej można zdefiniować jako nagrody dla naukowców, i praktyków, zdolnych lub użytecznych INACZEJ. Nie muszę dodawać, że najwięcej emocji wzbudziła ekonomiczna nagroda Ig Nobla. Miniony rok na rynkach finansowych pełen był ‘sukcesów’ i ‘osiągnięć’ wprost proszących się o przyznanie ich autorom ekonomicznego Ig Nobla.

Ekonomicznego Ig Nobla przyznano w końcu zarządom i audytorom czterech islandzkich banków: Kaupthing Bank, Landsbanki, Glitnir Bank oraz Central Bank of Iceland. Nagrodę przyznano za eksperymentalne zademonstrowanie, że fluktuacje na rynku finansowym mają zdolność do gwałtownego przekształcenia bardzo małych banków w bardzo duże banki, a następnie do raptownego odwrócenia procesu, które prowadzi do kompletnego zniszczenia narodowej gospodarki.

Czytaj dalszą część »

Rosyjski rynek akcyjny wzrósł niemal 100% od początku 2009 roku. Rosyjska giełda z marudera BRIC stała się liderem wzrostów w grupie najważniejszych rynków wschodzących na świecie. Warto nadmienić, że dokładnie odwrotną drogę przeszły Chiny, które z około 50% wzrostem zamykały stawkę państw grupy BRIC:

Czytaj dalszą część »

Ocena polskiej transformacji gospodarczej od samego początku opiera się na emocjach i ideologii raczej niż na ‘twardych’ danych statystycznych. Nie zrażony tym smutnym faktem, z donkichotowską determinacją zamieszczał będę na blogu realne oceny polskiej transformacji gospodarczej. Oceny, które z kwantytatywną wiarygodnością informują, że polska transformacja, choć na miano cudu gospodarczego nie zasługuje, okazała się relatywnie lepsza niż zmiany gospodarcze, które po 1989 roku zaszły u naszych sąsiadów.

Zdaję sobie sprawę, że apologeci III RP nie stonują swoich zachwytów nad ‘terapią szokową’ a krytycy reform gospodarczych lat 90’ nie przestaną mówić o zorganizowanej grabieży majątku narodowego. Jest jednak spora grupa Polaków stojąca pośrodku tego sporu i oni mogą znaleźć potwierdzenie swoich poglądów w takich tabelach jak ta zamieszczona w raporcie Goldman Sachs o zjednoczonej Korei.

Wspomniałem już, że raport GS o zjednoczonej Korei zawiera sporo interesujących informacji. Jedną z nich jest tabela pokazująca postawę gospodarek byłych państw socjalistycznych w latach po upadku bloku komunistycznego. Tabelę tę analitycy GS umieścili w kontekście rozważań o premii jaką gospodarki tych państw otrzymały przy przejściu z systemu centralnego planowania na system quasi-rynkowy. W tabeli znajdują się cztery serie danych

• rok początku odrodzenia gospodarczego po recesji spowodowanej załamaniem systemu centralnego planowania
• łączny spadek realnego PKB od 1992 roku do początku odrodzenia
• średni roczny wzrost PKB od początku odrodzenia (lub od roku 1992) do roku 2008
• oraz realny PKB w 2008 roku przy założeniu, że realny PKB w roku 1992 wynosił 100

Część czytelników może pamiętać podobny wykres, który zamieściłem w maju, a który pochodził z prezentacji prof. Balcerowicza. O ile zarzuty dotyczące nieobiektywności prof. Balcerowicza i związanego z nią dobierania danych (konkretnie roku, od którego liczy się odrodzenie gospodarcze) nie były w 100% bezpodstawne to poniższa tabela z raportu Goldman Sachs powinna być od nich wolna:

Czytaj dalszą część »

Analitycy Goldman Sachs opublikowali kolejny raport, z niezwykle cenionej przeze mnie serii ‘prognostic fiction’ i wydali nieoficjalną rekomendację ‘kupuj’ dla Korei Północnej. Jak widać nawet niedostępność wiarygodnych danych statystycznych ani niemożliwe do oszacowania ryzyko polityczne nie powstrzyma analityków GS od wyszukiwania wspaniałych okazji inwestycyjnych dla swoich klientów. Tym niemniej, raport Goldman Sachs, zawiera mnóstwo użytecznych informacji, mało tego, wydaje się spójny i sensowny.

Analitycy Goldman Sachs bardzo wysoko oceniają potencjał zjednoczonej Korei (to kluczowe założenie raportu) i zakładają, że zjednoczona Korea w 2050 roku będzie ósmą gospodarką świata po Chinach, USA, Indii, Brazylii, Rosji, Indonezji i Meksyku. Świat w 2050 roku, ze zjednoczonym Półwyspem Koreańskim  pokazuje poniższy wykres:

Czytaj dalszą część »

Kilka dni temu napisałem o podejrzanym zachowaniu kursu Pronox, który w okresie dwóch tygodni przed ogłoszeniem bardzo pozytywnego komunikatu o liście intencyjnym w sprawie dokapitalizowania upadającej spółki wzrósł na warszawskiej giełdzie o około 80%. Komisja Nadzoru Finansowego tradycyjnie ogłosiła, że identyfikuje strony transakcji i sprawdza ich powiązania.

Od tego czasu, kurs Pronox najpierw wzrósł z 2,48 złotych do 3,2 złotych a następnie zanurkował do… 1,76 złotych (02.10.2009, godz. 11:06). Chciałoby się powiedzieć ‘roller coaster’. W tak zwanym międzyczasie sąd ogłosił upadłość Pronox z możliwością zawarcia układu (zgodnie z planem) a WGPW ogłosiła przesunięcie akcji Pronox na dwa fixingi – mało płynny segment rynku dla bardzo ryzykownych spółek (zgodnie z oczekiwaniami).

Postanowiłem więc sporządzić wizualizację zachowania kursu Pronox z własną, w pełni subiektywną interpretacją wydarzeń. Mam nadzieję, że mniej doświadczonym inwestorom pomoże ona nabrać dystansu do ‘kupowania’ super informacji płynących ze spółek na rynek. Proszę zwrócić szczególną uwagę na wolumen, który przekonuje, że ‘lepiej poinformowani’ z reguły nie mają problemu z dystrybucją akcji w czasie zwyżki kursu po ogłoszeniu pozytywnej informacji:

Czytaj dalszą część »