Jest Trade Freedom w macierzy korelacji – to wlasnie wolnosc handlu miedzynarodowego. Ale jak wspomnialem tutaj korelacje psuje UE, ktora daje wysokie wskazniki Trade Freedom dla uczestnicow unii celnej.

2. Myślę, że większe znaczenie dla wolności i dobrobytu od poziomu podatków i wydatków rządowych ma to, jak są one skonstruowane. Czym innym jest bowiem “zadaniowe” i “menedżerskie” wydawanie pieniędzy podatników, jak ma to miejsce w Nowej Zelandii, czy częściowe umożliwienie im bezpośredniego decydowania o kształcie wydatków państwa ( vide bon oświatowy w Szwecji ), a czym innym jest pozostawienie wszystkich decyzji w rękach etatowych urzędników i usztywnienie 80% wydatków budżetowych. Również jeśli chodzi o podatki, to ich wysokość, choć istotna, ma drugorzędne znaczenie. Najważniejsza jest natomiast konstrukcja systemu podatkowego ( moim zdaniem najlepszym wzorcem są zasady podatkowe sformułowane przez Adama Smitha ) oraz zadowolenie podatników z tego, co otrzymują w zamian za swoje pieniądze. Tak więc nie lekceważyłbym podatków i wydatków, uważam, że mają one duży wpływ na poczucie wolności i rozwój gospodarczy, ale spojrzałbym na nie szerzej, nie ograniczając się tylko do sprawdzenia jaki stanowią procent w PKB.

3. Nie zauważyłem informacji o tym jak wygląda korelacja między wolnością handlu międzynarodowego, a poziomem rozwoju danego kraju ( może jest, ale przeoczyłem ). To mnie ciekawi, głównie dlatego, że nie znam żadnego kraju, który osiągnąłby trwały dobrobyt dzięki autarkii, a sporo osób wierzy, że cłami, limitami importu i barierami dla inwestycji zagranicznych można zbudować potęgę gospodarczą.