Znalazłem szczegółowe informacje o ekspozycji na grecki dług rządowy. Informacje te w połączeniu z ocenami S&P dotyczącymi tego jaką część pieniędzy inwestorzy odzyskają w razie niewypłacalności Grecji (tzw. recovery rate) oraz z analizą recovery rates dla ostatnich niewypłacalności lub restrukturyzacji na długu rządowym (tzw. sovereign debt) pozwalają oszacować ewentualne straty poszczególnych grup instytucji finansowych.

To z kolei, moim zdaniem, pozwoli spojrzeć z właściwej perspektywy na kwestię ewentualnej pomocy dla Grecji (tzw. big fat greek bailout) ponieważ umożliwi zrozumienie w jakim stopniu międzynarodowa (Unia Europejska i Międzynarodowy Fundusz Walutowy) pomoc dla Grecji jest pomocą dla Grecji a w jakim stopniu pomocą dla europejskiego, a zwłaszcza francuskiego, niemieckiego i włoskiego, systemu finansowego.

Zacznijmy od ekspozycji na grecki dług. Najlepsze zestawienie, jakie do tej pory widziałem, stworzył Barclays Capital. Uwzględnia ono podział na poszczególne państwa oraz na pięc grup instytucji:

• banki
• firmy ubezpieczeniowe
• fundusze emerytalne
• władze monetarne
• inne

Za BarCap via FT Alphaville

Grecki rząd wyemitował 295 mld euro długu. Z tej sumy 77 mld znajduje się w rękach greckich instytucji: 42 mld w bilansach banków, 29 mld w portfelach funduszy, 6 mld w innych rękach (indywidualni inwestorzy?). Pozostałe 218 mld euro długu znajduje się w księgach nie-greckich instytucji, z czego 164 mld w bilansach instytucji ze strefy euro. Najwięcej greckich obligacji posiadają:

• francuskie firmy ubezpieczeniowe (20 mld)
• niemieckie banki (19 mld)
• francuskie banko (18 mld)

Proszę teraz zwrócić uwagę na opinię S&P w sprawie potencjalnego recovery rate dla greckiego długu w przypadku zdarzenia kredytowego, czyli niewypłacalności lub restrukturyzacji: Analitycy S&P oceniają, że posiadacze greckich obligacji mogą odzyskać jedynie 30 do 50 proc. tego ile w nie zainwestowali jeśli Grecja ogłosiłaby niewypłacalność.

Proszę więc, policzyć ewentualne straty dla greckiego i europejskiego systemu finansowego w przypadku niewypłacalności greckiego rządu. Podam przykład, ekspozycja największego banku Grecji, Banku Narodowego (National Bank – to jest bank prywatny a nie bank centralny), na grecki dług rządowy to 223% kapitału akcyjnego. 50% recovery rate oznacza więc ‘wypłukanie’ kapitału akcyjnego. Nawet 80% recovery rate oznaczałaby absolutną konieczność dokapitalizowania greckiego systemu bankowego ze względu na spadek Tier I (kapitału podstawowego) do poziomu od 4,1% do 5,1% dla trzech największych greckich banków.

Konsekwencje greckiej niewypłacalności dla europejskiego systemu bankowego i ubezpieczeniowego nie przejęłyby apokaliptycznych rozmiarów ale byłyby znaczne. Przy 50% recovery rate te dwa sektory zanotowałyby 58 mld euro strat. Dodatkowe 16 mld straciłby sektor funduszy emerytalnych i inwestycyjnych.

Warto więc podkreślić, że nie znalazłem informacji o znaczącej ekspozycji polskich instytucji finansowych na grecki dług rządowy. Pewne trudności mogą natomiast przeżywać działające w Polsce banki  polegające na finansowaniu przez greckie banki będące ich właścicielami. Ze względu na ograniczone informacje trudno jednak coś więcej w tej sprawie napisać.

Czy 50% recovery rate nie wydaje się ekstremalnie niska? Pewną podpowiedzią może być zapoznanie się listą ostatnich zdarzeń kredytowych na rynku długu rządowego przygotowaną przez Willema Buitera z Citi:

Za Willem Buiter

Inwestorzy w rosyjski dług rządowy odzyskali 35% zainwestowanych pieniędzy w czasie kryzysu rosyjskiego w 1998 roku. Recovery rate w czasie kryzysu argentyńskiego w 2001 roku wyniosło 37%. Oczywiście, były też zdarzenia kredytowe z recovery rate na poziomie powyżej 90%.

Myślę, że zrozumienie konsekwencji ekspozycji europejskiego systemu finansowego na grecki dług rządowy pomoże lepiej zrozumieć ‘o co toczyć się będzie gra’ w czasie weekendowego spotkania ministrów finansów strefy euro w sprawie Grecji. Mimo, że jestem zdecydowanym przeciwnikiem wszelkiej pomocy dla Grecji jeśli to państwo nie wprowadzi drastycznych działań oszczędnościowych, swoim rozmachem przypominającym te wdrożone przez Łotwę, to spodziewam się, że pomoc Grecji zostanie udzielona nawet w przypadku buńczucznie nieprzejednanej postawy greckiego rządu w sprawie cięć budżetowych. Stawką jest stabilność europejskiego systemu finansowego a nie pomyślność Greków.