Przyznam szczerze, że choć zawsze uważałem się za moralistę i zwolennika wysokich standardów etycznych w biznesie, to nigdy nie miałem problemu z działalnością Google w Chinach. Okazuje się jednak, że bardzo wielu ludzi traktowało zaangażowanie Google na tym rynku za otwarte łamanie korporacyjnego motto ‘ Don’t be evil’ (‘Nie bądź zły’ czy ‘Nie czyń zła’).

Stąd, ubiegłotygodniowa zapowiedź Google, że opuści chiński rynek spotkała się z pozytywnymi reakcjami wielu publicystów. Google zapowiedziało wycofanie z największego rynku internetowego na świecie (w Chinach jest więcej użytkowników Internetu od całej populacji USA) z powodu zorganizowanych, ataków hackerskich na system komputerowy korporacji oraz działań chińskiego rządu ‘niszczących wolność wypowiedzi w Internecie’.

By uzmysłowić czytelnikom ten drugi problem zamieszczam poniżej wykaz haseł i stron internetowych cenzurowanych w Chinach. W przypadku wyszukiwarek internetowych wpisanie hasła znajdującego się na ‘czarnej liście’ sprawi, że nie znaleziona zostanie żadna strona lub tylko te, które ‘urzędowo zatwierdzono’.

Oczywiście, angażowanie się Google w takie praktyki rządu może być krytykowane. Moim zdaniem, na problem trzeba jednak spojrzeć z innej strony. Należy zadać pytanie: czy obecność Google na chińskim rynku internetowym poprawiła standardy ‘wolności słowa’ w Chinach? Odpowiedź na to pytanie jest oczywista. Google jest dużo bardzo ‘nieprawomyślną’ wyszukiwarką niż chiński konkurent i lider rynku Baidu, który bardzo blisko współpracuje z chińskim rządem. Rzecznik prasowy Google powiedział także, że jednym z celów ataków hackerskich były elektroniczne skrzynki pocztowe chińskich dysydentów. Gmail oferuje użytkownikom standardy bezpieczeństwa nieosiągalne u innych chińskich dostawców tej usługi. Tak więc postawa Google, mimo, że jest etycznym kompromisem przyniosła więcej dobrego niż złego chińskiemu społeczeństwu i w takim kontekście, moim skromnym zdaniem powinna, być postrzegana.

Inne zdanie w tej sprawie ma Ultimi Barbarorum, który argumentuje, że Google zdecydowało się na wyjście z chińskiego rynku ponieważ po 3 latach obecności na nim nie zaobserwowało zakładanych przez siebie, pozytywnych trendów w rozwoju ‘wolności słowo’ w chińskiej sieci internetowej.

Udział Google na rynku wyszukiwarek w Chinach to 21% dla wyszukiwań i 28% dla przychodów. Lider rynku Baidu, kontroluje odpowiednio 74% i 62% ‘chińskiego tortu’. Nietrudno więc zrozumieć reakcję ceny akcji Baidu na zapowiedź Google o wycofaniu się z chińskiego rynku (decyzja Google wywołała lawinę podwyżek rekomendacji analitycznych i cen docelowych dla Baidu):

Tym co może dziwić, jest fakt, że notowania Google mimo, że otworzyły się na -3% po opublikowaniu informacji o ‘wyjściu z Chin’, to zakończyły ten dzień na plusie. Wyjaśnieniem tej sytuacji może być fakt, że rynek chiński, choć ogromnie perspektywiczny, odpowiadałby w 2010 roku za około 1,5% globalnych przychodów Google i 1% jego zysków. Chińskie operacje Google są zyskowne – myślę, że zupełnie można odrzucić sugestie, że decyzja Google była podyktowania względami ekonomicznymi.

Podsumowując starcie Google z Chinami chciałbym zwrócić uwagę na trzy istotne watki:

• chińskie szpiegostwo przemysłowe to jeden z najbardziej ignorowanych problemów gospodarczych na świecie. Google poinformowało, że celem ataków hackerskich były między innymi kody źródłowe wielu aplikacji.
• stapianie się gospodarki i dyplomacji – nie mam wątpliwości, że amerykańskie władze będą interweniować w sprawie Google, choć nie mają najlepszej pozycji negocjacyjnej
• etyka biznesowa – myślę, że decyzja Google będzie kluczowym case study dla problemów etyki biznesowej. Google opuszcza największy i najbardziej perspektywiczny rynek na świecie i chyba nie ma wątpliwości, że finansowo decyzja ta przyniesie akcjonariuszom Google straty.