Tak już jakoś mi w tym miesiącu zeszło na samych wpisach o funduszach, postanowiłem więc, że pociągnę temat funduszy do samego końca.

To o czym dzisiaj chciałem napisać, może wydawać się sprawą mało istotną. Ot, kupujesz fundusz łącznie za 5 000 PLN, po roku sprzedajesz za 6 000. Zysk to 1 000 PLN, czyli wydaje się, że podatek powinien wynieść 190 PLN. Na szczęście jednak – może być to mniej, ale też niestety i więcej.

Skąd biorą się różnice?

Trzeba zacząć od tego, że różne fundusze stosują inne metody obliczania podatku z umorzenia jednostek, które nabywaliśmy “partiami”, te metody to:

• FIFO (first in, first out – pierwsze przyszły, pierwsze poszły) – jak sama nazwa wskazuje, w tym modelu obliczania podatku fundusz umarza na żądanie inwestora najpierw te jednostki funduszu, które były kupione najwcześniej. Taka zasada powoduje, że jeśli ogólnie fundusz jest zyskowny, to inwestor sprzedając część jednostek, wcześnie zapłaci większy podatek. Przykładowo, inwestor nabywał jednostki uczestnictwa po 100, 150 i 200 PLN, a teraz część z nich chce sprzedać po cenie bieżącej – 175 PLN. Fundusz obliczając podatek przyjmuje, że sprzedawane są jednostki kupione jako pierwsze, a więc te po 100 PLN, zatem podatek od każdej jednostki to będzie 19% z różnicy ceny sprzedaży i ceny nabycia, a więc 19% z 75 złotych. Tę metodę – jak łatwo się domyślić, najmniej korzystną dla klienta, zgodnie z moją wiedzą stosują Pionner TFI i PZU TFI.
• LIFO (last in, first out, czyli ostatnie przyszło, pierwsze poszło) – tutaj odwrotnie jak w poprzedniej metodzie liczenia podatku, towarzystwo na prośbę klienta umarza najpierw te jednostki, które były zakupione najpóźniej. Więc w naszym przykładzie z jednostkami nabywanymi za 100, 150 i 200 PLN, a sprzedawanymi za 175 PLN, nie byłby naliczony żaden podatek. W tym przypadku podstawą do opodatkowania byłaby różnica między ceną umorzenia jednostki, a ostatnią ceną nabycia. Wynik działania 175 PLN – 200 PLN jest ujemny, a jak wiemy, od strat na szczęście podatku płacić nie trzeba. Nieco mniej korzystnie sytuacja wygląda, kiedy inwestor uśredniał przez cały okres trwania inwestycji w dół, wtedy  kolei ta metoda spowoduje, że podatku na dość wczesnym etapie będzie trzeba zapłacić neipotrzebnie dużo. Ze znanych mi towarzystw, korzystających z LIFO, mogę wymienić TFI KBC i TFI BPH.
• HIFO (highest in, first out, czyli po naszemu najwyżej kupione, piersze umorzone) – zdecydowanie najkorzystniejsza metoda dla inwestora. Towarzystwo umarzając część jednostek, przyjmuje, że klient chce umorzyć te jednostki, które były kupione po najwyższych cenach. Przykładowo, jeśli inwestor nabywa w różnych odstępach czasu jednostki uczestnictwa kolejno po 100, 150, 200, 180, 160 PLN, a potem chce część z nich umorzyć, umarzane są najpierw jednostki zakupione po 200 PLN, jako te kupione najdrożej, mimo, że nie były kupione ani jako pierwsze, ani jako ostatnie. Z tej metody liczenia podatku korzystają ING TFI, Allianz TFI, PKO TFI.

Myślę, że w naszym  kraju jeszcze wciąż zbyt mało wagi przywiązuje się do kwestii podatkowych. A przecież, jeśli inwestor zechce przez wiele lat inwestować w fundusz, po to, żeby później (np. na emeryturze) sobie okresowo wypłacać “rentę”, to podczas korzystania z owoców inwestycji mogą być znaczne różnice, wynikające właśnie z różnic w metodzie opodatkowania. Zresztą płacenie podatków w inteligentny sposób nie tylko przy inwestowaniu w fundusze może powodować znaczne różnice w poziomie posiadanych pieniędzy – wiedzą o tym wszyscy przedsiębiorcy. Dlaczego więc inwestorzy funduszowi nie zwracają na to najczęściej uwagi?

Przeważnie wybierając fundusz zwraca się uwagę na jego historyczne wyniki, osobę zarządzającego, różne wskaźniki, a jak wiemy, wszystko to opiera się na danych, które już były i wcale nie ma gwarancji, ze takie same będą w przyszłości. Zaś sposób naliczania podatku, w porównaniu z innymi kryteriami jest chyba jedynym wyjątkiem, który raczej się nie zmieni.

Pozdrawiam.